คำไวพจน์คืออะไร ความหมาย ลักษณะของคำไวพจน์ ตัวอย่างคำไวพจน์มีอะไรบ้าง

คำไวพจน์ในภาษาไทยมีลักษณะอย่างไร คำไวพจน์คืออะไร ความหมายของคำไวพจน์ ลักษณะของคำไวพจน์ หน้าที่ของคำไวพจน์ ตัวอย่างคำไวพจน์มีอะไรบ้าง

คำไวพจน์คืออะไร ความหมาย ลักษณะของคำไวพจน์ ตัวอย่างคำไวพจน์มีอะไรบ้าง

คำไวพจน์คืออะไร

 

คำไวพจน์ หรือการหลากคำนั้นเป็นคำที่หมายถึง คำที่มีความหมายเดียวกันแต่สามารถเรียกได้หลายคำต่างกันไป หรืออาจจะหมายถึงคำที่มีการเขียนต่างกัน แต่ให้ความหมายที่คล้ายคลึงกันหรือเหมือนกันก็ได้ (ตามความหมายจากพจจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตสถาน ปี พ.ศ. 2542) อาจหมายถึงคำพ้องเสียงด้วยเช่นกัน ดังนั้นเราจึงสามารถสรุปได้ว่า คำไวพจน์นั้นเป็นคนที่มีการเขียนต่างกัน หรือใช้คำต่างกัน แต่มีความหมายเดียวกัน

อย่างไรก็ตามคำไวพจน์นั้น สามารถแบ่งออกได้เป็น 3 กลุ่มคือ

กลุ่มคำพ้องรูป คือ กลุ่มคำที่มีการเขียนเหมือนกัน แต่อ่านออกเสียงและมีความหมายต่างกันออกไป เช่น เพลา (อ่านว่า เพา แปลว่า ส่วนเพลาของรถ) และ เพลา (อ่านว่า เพ-ลา แปลว่า เวลา) เป็นต้น

กลุ่มคำพ้องเสียง คือ กลุ่มคำที่มีการเขียนต่างกันออกไป(แต่บางคำก็เขียนเหมือนกัน) แต่อ่านเหมือนกัน และมีความหมายคนละความหมายกัน เช่น คน (มนุษย์) และ คน (การใช้มือหรือสิ่งของกวนไปมา มักใช้กับของเหลว) บัณเฑาะว์ (เครื่องดนตรีชนิดหนึ่ง) และ บัณเฑาะก์ (ผู้มีจิตใจผิดแผกไปจากเพศเดิมของตน) เป็นต้น

กลุ่มคำพ้องความ คือ กลุ่มคำที่มีการเขียน และการอ่านไม่เหมือนกัน แต่มีความหมายแบบเดียวกัน เช่น พระจันทร์/ดวงจันทร์/จันทรา , พระอาทิตย์/ตะวัน/สุริยัน , ผู้หญิง/สตรี/นารี/ดรุนี , แม่น้ำ/ธาร/ธารา/ชลธี เป็นต้น

ประโยชน์ของคำไวพจน์นั้นจะเป็นการทำให้ภาษเกิดความสละสลวย โดยเฉพาะการใช้ในบทประพันธ์ ที่ไม่ต้องการใช้คำซ้ำๆ เดิมๆ จึงมีการคิดคำขึ้นมาอย่างหลากหลาย เพื่อเติมความสละสลวยให้บทประพันธ์นั้นๆ เช่น

ถึงม้วยดิน สิ้นฟ้า มหาสมุทร ไม่สิ้นสุด ความรัก สมัครสมาน
แม้อยู่ใน ใต้หล้า สุธาธาร ขอพบพาน พิศวาส ไม่คลาดคลา

จากกลอนบทนี้จะเห็นคำไวพจน์ดังนี้ ดิน/สุธาธาร/ใต้หล้า , ความรัก/สมัครสมาน มีความหมายเดียวกัน แต่เขียนต่างกันและอ่านออกเสียงที่ต่างกัน

สำหรับคำไวพจน์ ที่นิยมใช้ และเห็นกันบ่อยได้แก่

1. จันทรา/ดวงจันทร์/พระจันทร์/รัชนีกร/บุหลัน/แข/ศศิธร/นิศากร
2. พระอาทิตย์/ตะวัน/สุริยัน/ทินกร/สุริยา/ทิวากร
3. กษัตริย์/ราชา/ราชัน/ภูมี/บดี/นฤบาล
4. ปลา/มัจฉา/ชลจร/มัสยา/ปุถุโลม
5. ม้า/อัศวะ/สินธพ/พาชี/หัย/ดุรงค์
ฯลฯ

ปัจจุบันนอกเหนือจากการนำเอาคำไวพจน์ไปใช้ในด้านการประพันธ์บทกลอน หรือบทกวีแล้ว ยังสามารถนำเอาไปใช้ในงานเขียนประเภทร้อยแก้ว เช่น นวนิยายได้อีกด้วย แต่จะไม่มีการใช้คำที่ยากเหมือนกับในวรรณดี และคำที่นำมาใช้มักจะดเป็นคำที่พบได้บ่อยอยู่แล้ว ในชีวิตประจำวันครับ